Son aylarda sosyal medyada yeni bir keşif (!) olarak sunulan bir göl var. Göl üzerinde açan nilüferler arasında yavaşça ilerleyen bir kayığın görüntüsü sosyal medyada pek çok hesapta paylaşıldı, “Türkiye’de böyle bir göl var” cümleleriyle duyuruldu. Oysaki bu göl uzun yıllardır defalarca ziyaret edip farklı pek çok fotoğraf konusunu ve tekniğini çalışabildiğimiz bir yer… Bu paylaşımlar artınca 2016’da sevgili Nuri Çorbacıoğlu rehberliğinde ilk yolculuğumuzu yaptığımız Denizli, Çivril ilçesinde yer alan Işıklı Gölü örnek fotoğraflarla sizlerle paylaşmak istedim. Başlamadan söyleyeyim nilüferler arasındaki kayık fotoğrafı bu yazıda yer almıyor. Ama pek çok farklı fotoğrafın nasıl çalışılabileceğine dair ipuçlarını yazmaya çalışacağım…
Her zamanki gibi önce yolculuk hazırlığı…
Her fotoğraf yolculuğu, eğer safariler gibi tematik bir gezi değilse, birçok ekipmanın hazırlanması anlamında önemli bir evreye sahiptir. Tematik gezilerde belirli objektifleri hazırlarken diğer yolculuklarda farklı konu başlıkları için farklı görsel etkilere sahip objektifleri de yanımıza almamız şarttır.
Fotoğraf Makinesi: Tüm fotoğraf yolculuklarında biri yedek olmak üzere 2 fotoğraf makinesinin yanınızda bulunmasını öneriyorum. Ben yolculuklarımda OM System OM-1 ve OM-5 gövdeleri yanımda taşıyorum. Böylece tüm objektifleri farklı makinelerde kullanma şansım oluyor. Elbette gün boyunca yapacağımız çekimler sebebiyle yanımda yedek pil ve hafıza kartlarım da bulunuyor. Ayrıca bu modellerin yüksek ISO performansı ve şaşırtıcı sarsıntı engelleyici özelliğiyle gündoğumu, günbatımı gibi ışığın az olduğu durumlarda da çok rahat çalışma imkânı sağlıyor. Son dönemlerde ağırlık vermeye çalıştığım video çalışmalarında da bu gövdeleri kullanarak çok başarılı sonuçlar alabiliyorum.
Objektif: Bu rotada ağırlıklı olarak doğa fotoğrafları çalışmaları yapacağız. Ayrıca gündoğumu, günbatımı ve yıldız fotoğrafları çekeceğiz. Bu nedenle de farklı odak uzaklıklarındaki objektiflere ihtiyacımız olacaktır.
Özellikle genel görüntü çekimlerinde geniş açı objektiflere ihtiyacımız oluyor. Işıklı Gölü’nde birçok yansıma fotoğrafı çekme şansımız oluyor. Ben bu çekimlerde Om System M. Zuiko’nun 8-25 mm f4 Pro ve 7-14 mm f2.8 Pro lensleri tercih ediyorum.
Elbette yanımızda mutlaka genel kullanım objektiflerinin de bulunması önemli. Bu nedenle Om System M. Zuiko’nun 12-45 mm f4, 12-40 mm f2,8 ya da 12-100 mm f4 pro objektiflerden biri de mutlaka yanımızda olmalı…
Özellikle günbatımında yapacağımız siluet çekimleri için 40-150 mm f2,8 Pro ya da 40-150 mm f4 Pro objektif de bu gezinin önemli bir parçası olacaktır diyebilirim. Tele objektifler hem sınırlı alan derinliği kullanımı hem de perspektif yığılması sebebiyle bu çekimlerde çok işimize yarıyor.
Filtre ve tripod: Bu rotada yapacağımız bazı teknik çalışmalarda yardımcı ekipmana ihtiyaç duyuyoruz. Bunlardan biri uzun pozlama çalışmaları için kullandığımız ND (Neutral Density / Yoğunluk) filtresidir. Bu filtre için B&W markasının 3.0 ya da 1000x olarak sınıflandırılan, ışığı 10 stop kıranını kullanıyorum ve öneriyorum.
Elbette hem uzun pozlama çalışmaları hem de yıldız pozlama çalışmaları için mutlaka bir de tripodumuzun olması önemli. Ben tripod olarak Manfrotto Element ya da 3 Legged Thing / Punks Corey modelini tercih ediyorum…
Çekimler – Gündoğumu
Işıklı Gölü’nde yapacağımız çalışmalara ışığın en etkili olduğu zamanlardan olan gün doğumunda başlıyoruz. Elbette bu saatlerde çekim yapabilmek için gün doğumundan 30 dakika kadar önce çekim yapacağımız yerde olmamız gerekiyor. Çekim yapacağımız noktaları belirlemek, çekim hazırlıklarımızı yapmak gibi işler için zamana ihtiyacımız var. Bu nedenle güneş doğmadan önce yerimizi almamız gerekir. Sessiz sakin bir ortamı fotoğrafımıza yansıtmak için bulutları da dahil edeceğimiz kompozisyon için geniş açıyla yapacağımız çekimde ilgi merkezi olarak bir kayığı seçmek, bakış yüksekliğini değiştirerek kayık ve arka planın çakışmasını önlemek, kısık diyafram kullanarak her yerin net olmasını sağlamak verilecek doğru kararlardır.
Güneş doğarken balıkçıların siluet fotoğrafları çekilecek önemli konular arasında gelecektir. Ters ışık fotoğraflarında ışığı aydınlık yerden ölçmek ve eksi (-) pozlama yapmak koyu yerlerdeki detayların tamamen kaybolmasını sağlayacaktır. Daha sıcak renkler elde etmek isteyen dostlar JPEG dosyalar için Beyaz Ayarını “bulutlu” olarak seçerek daha canlı renkler elde edebileceklerdir.
Elbette farklı objektiflerle alternatif kadrajları denemek tüm konularda olduğu gibi bu fotoğraflarda da önemlidir. Bu nedenle tele objektif ile ana konuya yaklaşmak ya da geniş açıyla çevredeki diğer ögeleri de kadraja dahil ederek kompozisyonlar oluşturmak dikkat edilecek bir noktadır.
Diğer fotoğrafçıların çektiği karelerden farklı fotoğraflar oluşturmayı düşünmek de bu çalışmaların önemli bir noktasıdır. Bu nedenle de farklı teknikleri de düşünmek gerekir. Tele objektif ve açık diyafram kullanmak alan derinliğini sınırlayacağı için yakın bir noktaya netlik yapmak ve arka plandaki balıkçıyı flu bırakmak farklı bir fotoğraf elde etmeyi sağlayacaktır.
Güneş yükseldiğinde artık sadece siluet değil, çevredeki tüm ögelerin yer aldığı fotoğraflar çalışabileceğiz. Böyle bir durumda kadrajdaki tüm ögelerden sorumlu olduğumuz için vizörden ya da ekrandan çalışırken kompozisyonumuzda yer alan her noktaya dikkat etmemiz gerekecektir. Yine farklı objektiflerle alternatif fotoğraflar oluşturmalıyız, ancak hangi objektifi kullanırsak kullanalım, nasıl bir kadraj oluşturursak oluşturalım sadece ana konuya değil çevredeki tüm detaylara dikkat ederek belirgin ve sade kompozisyonlar oluşturmaya dikkat etmeliyiz…
Sabahın ilk ışıkları geçerken gölde işi biten balıkçılar kayıklarını kıyıya çekmeye başlayacaklardır. Bu sırada da fotoğraf çalışmalarımız devam edecektir. Konuya yaklaşarak yapacağımız bu çekimlerde geniş açı objektifler bize daha çok yardımcı olacaktır. Mesafemizi kontrol etmemiz gerektiği gibi bakış yüksekliğine de özen göstererek ögelerin birbirine karışmamasına da dikkat etmemiz gerekecektir. Elbette balıkçılar kadraja girdiğinde klasik kompozisyon kriterlerini de düşünerek altın oran, altın çizgiler gibi başlıklara da dikkat etmek daha temiz kompozisyonlar oluşmasını sağlayacaktır.
Çekimler – Ağaçlar
Işıklı Gölü’nün de suyu maalesef diğer birçok gölümüz gibi azalıyor. Zaman zaman yağışların artmasıyla kıyıya yakın ağaçlar sığ da olsa su içinde kalabiliyor. Böyle bir durumda biz fotoğrafçılar için de görsel olarak güçlü kadrajlar ortaya çıkabiliyor. Özellikle ağaçların yansımalarıyla etkili sonuçlar olmak mümkün olabiliyor. Ancak elbette iyi fotoğraf olması için ışığın da yeterince güçlü olması gerekiyor. Zaman zaman ışığın iyi olmadığı durumlarda biz fotoğrafçılar demoralize olabiliyoruz. Ancak bizim işimiz mazeret değil fotoğraf üretmektir. Bu gibi durumlarda da çalışmalarımıza devam etmeli, gerekiyorsa post prodüksiyon ile fotoğraflarımızı değerlendirmeliyiz. Burada da yapacağımız bazı çekimlerimizin daha sonradan siyah beyaz çevrim ile kullanılması iyi bir çözüm olabilecektir.
Kişisel olarak ben OM System’in bize sağladığı bazı özellikleri birçok fotoğraf konusunda denemeyi, kullanmayı seviyorum. En çok kullandıklarım arasında JPEG dosyalar için işe yarayan ART mode. Bu menü içerisinde yer alan DRAMATIC TONE filtresini renkli ve siyah beyaz alternatifleriyle kullanıyorum. Işığın iyi olduğu, renklerin kaydedilebildiği durumlarda Dramatic Tone filtresini renkli olarak tercih ediyorum. Farklı bir görsellik için çok işe yaradığını söyleyebilirim.
Ağaçları ters ışıkta da fotoğraflamak ve siluet görüntüler elde etmek etkileyici sonuçlar verebiliyor. Bu amaçla ışık ölçümünü aydınlık yerden, gökyüzünden yapmak ve eksi (-) pozlama yaparak çalışmak daha doğru bir teknik tercih olacaktır. Güneşin kadraja girmesi durumunda beyaz bir top gibi patlamasını engellemek için yapılacak en doğru teknik tercih de en kısık diyafram değeriyle çalışmak olacaktır. Bu sayede güneş bir yıldız gibi parlayacaktır. Güneşin kadrajda olmadığı siluet fotoğraflarda da bakış yönüne ve yüksekliğine dikkat ederek ögelerin çakışmadığı açıyı bulmak önemli olacaktır.
Çekimler – Uzun Pozlama
OM System OM1 ve OM5 modellerinde dahili ND filtre bulunuyor. Ancak bazı durumlarda bu modellerin sağladığı 4 ya da 6 stopluk uzun pozlama yeterli olmayabiliyor. Böyle durumlarda ışığı 10 stop kıran ND (Neutral Density – Yoğunluk) filtrelerini tercih ediyorum. Elbette bir tripodla çalışmak makinenin hiç kıpırdamadan çekim yapma şansını veriyor. OM System makinelerde, Live Time ve Live Bulb seçenekleri sayesinde bu uzun pozlama çekimlerini fotoğrafın gelişimini izleyerek yapmak mümkün oluyor. Bu sayede fotoğrafta olumsuz bir sürprizle karşılaşma derdi olmuyor.
Çekimler – Yansıma
Elbette akşamüstü ışık tekrar yumuşamaya başladığında, rüzgarsız bir günde göl kıyısında pek çok yansıma fotoğrafı çekme şansımız olacaktır. Çevredeki ögelerle kontrast oluşturacak renkte bir kayık bulmak ve o kayığı yansımasıyla birlikte ana konu haline getirecek bir kompozisyon oluşturmak önemlidir. Bunu yapmak için farklı objektifler, farklı diyafram açıklıkları kullanmak doğru tercihler olacaktır. Bu sayede arka planın kadrajda ne kadar yer alacağını, hangi netlikte yer alacağını seçme şansımız da olacaktır.
Çekimler – Gün batımı
Işıklı Gölü muhtemelen Türkiye’nin en güzel gün batımı ve siluet fotoğraflarını çekebileceğimiz noktalardan biridir. Bu nedenle bu zaman diliminde özellikle hazırlanıp bekliyoruz. Zaman zaman göldeki balıkçı arkadaşlardan da destek istiyoruz. Bize modellik yapan dostlarımız gölde birkaç tur atarak bize etkili fotoğraflar çekmemiz için yardımcı oluyorlar.
Bu tarz fotoğraflarda sade bir kompozisyon oluşturmak, ögelerin çakışmamasına dikkat etmek, ışığı aydınlık alandan ölçmek, eksi (-) pozlamayı kullanmak ve sıcak renkler için Jpeg dosyalar için Beyaz Ayarını “bulutlu” olarak tercih etmek doğru kararlar olacaktır. Arka plandaki yansımayla çakışacak ögeler güçlü sonuç vermeyeceği için bakış yüksekliği ve bakış açısını değiştirmek daha doğru kadrajlar oluşturmayı sağlayacaktır. Elbette çekim anına da karar vermek daha dinamik bir fotoğraf için önemli noktalardan biridir.
Günbatımı fotoğraflarının etkileyici olması için 2 noktaya dikkat etmek önemlidir. Bunlardan birincisi 200 mm ve daha uzun odaklı bir tele objektif kullanmaktır. Bu sayede arka plan öne doğru yaklaşacak, perspektif yığılması etkisiyle güneş olduğundan daha yakın ve daha büyük görünecektir. İkinci nokta da ışığın gökyüzünden ölçülmesidir. Işığı güneşten ölçersek sadece güneşi görebilir, diğer her yeri karanlık olarak kaydedebiliriz. Işık ölçümünü karanlık bir alandan yaparsak da bu kez sadece o alanın detaylarını görürken geri kalan her yerin çok açık olmasına sebep oluruz. Işığın gökyüzünden ölçülmesi ise o alanın doğru kaydedilmesini sağlarken güneşin ve karanlık alanların da doğru tonlarda yer almasını sağlayacaktır.
Güneş gökyüzünden kaybolduğunda çekimlerimiz sona ermiyor. Güneş battıktan sonra da bir süre kızıllığı devam ediyor. Bu süreçte de çekimlere devam edebiliyoruz. Ancak ışık çok az olduğu için artık çekimleri tripodla yapmak daha doğru bir tercih olacaktır. Geniş açı objektif kullanmak ve gökyüzüne kadrajda daha çok yer vermek de doğru kararlar olacaktır.
Çekimler – Yıldız Pozlama
Işıklı Gölü’nde Kutup Yıldızı göl üzerinde olmasa da yıldız pozlama çalışmaları yapabiliyoruz. Yıldız çekimlerinde birkaç farklı teknik uygulanabiliyor. Kişisel olarak ben OM System makinelerde bulunan LiveComp özelliğini tercih ediyorum, böylece inanılmaz kolaylıkta çekimler yapabiliyorum.
Comp yani Composite özelliği Karma Çekimi ifade ediyor. Live ise bu işlem yapılırken ekranda fotoğrafın gelişimini görebildiğinizi… Tıpkı eskiden karanlık odada kart banyosu esnasında fotoğrafın oluşumunu görebildiğiniz gibi bu işlem sırasında da fotoğrafın oluşumunu izleyebiliyorsunuz. Doğal olarak dilediğiniz zaman, sizce fotoğrafın yeterince oluştuğuna inandığınız zaman çekimi sonlandırabiliyorsunuz.
OM System makinelerde LiveComp ile yıldız pozlama yaparken ISO’yu 640, diyaframı 4 olarak seçiyorum. Composite çekim süresini de 50 ya da 60 saniye olarak seçiyorum. Bu teknikte makine seçtiğiniz sürede ilk pozlamayla her şeyi kaydediyor. Daha sonra seçtiğiniz süre aralığıyla sadece yeri değişen yıldızları tekrar nokta nokta olarak kaydediyor, çevre sabit kalıyor, ışığı değişmiyor. 60 dakika boyunca 60-72 kez bu işlemi yapan makinede yıldız çizgilerini kaydedebiliyorsunuz. Kıyıda yer alan bir kayığı da el feneriyle ayrıca aydınlatarak farklı bir fotoğraf elde etme şanımız oluyor. Elbette en geniş açı objektifle çalışmak daha çok gökyüzü ve yıldız kaydetmeyi de sağlıyor.
Işıklı Gölü, fotoğraf için çok uygun adeta fotoğraf için yaratılmış bir göl. Farklı mevsimlerde farklı noktalarında çekim çalışmaları yapmak mümkün. Elbette her fotoğraf gönüllüsü fotoğraf anlayışı ve ekipmanıyla bağlantılı olarak birçok farklı fotoğraf çalışması yapabilecektir. Ben en temel noktaları ve fotoğrafları örneklerle anlatmaya gayret ettim.
Sözü bağlarken; elbette fotoğraf bireysel olarak uğraşılan bir alan. Yine de bir grupla, danışmanla yapılan fotoğraf yolculukları hem verimli çalışma imkânı sağlayabiliyor hem de karşılaştığınız sorunların çözümünde hızlı sonuç almaya yardımcı oluyor. OM System Yollarda bu amaçla oluşturulan bir yapıdır. OM System Yollarda yolculuklarına katılmak için mutlaka bir Olympus / OM System fotoğraf makinesi sahibi olmanız da gerekmiyor. Bu yolculuklarla ilgili bilgi almak için www.fototrek.com sitesini ziyaret edebilirsiniz.
