Kapadokya, doğal güzellikleri ve benzersiz coğrafyasıyla fotoğraf tutkunlarının hayallerini süsleyen, bir çoğunun da sıklıkla çekimler yaptığı bir bölgedir. Ancak bu büyülü yerin en unutulmaz anlarından biri, sabahın erken saatlerinde gökyüzünü süsleyen rengârenk sıcak hava balonlarıdır. Gökyüzüne yükselen yüzlerce balonun, masalsı peribacalarının ve sisli vadilerin oluşturduğu görsel şölen, her fotoğrafçının en iyi karelerini yakalamak için sabırsızlandığı bir sahnedir.
Bu yazıda, Kapadokya balon turunda fotoğraf çekmek için ihtiyaç duyacağınız ipuçlarını ve teknikleri sizlerle paylaşmaya çalışacağım. Doğru ekipman seçimi, ışığı kullanma yöntemleri ve kompozisyon tüyolarıyla çekimlerinizi bir üst seviyeye taşımanıza yardımcı olmayı hedefliyorum…
Her zamanki gibi önce yolculuk hazırlığı…
Her fotoğraf yolculuğu, eğer safariler gibi tematik bir gezi değilse, birçok ekipmanın hazırlanması anlamında önemli bir evreye sahiptir. Tematik gezilerde belirli objektifleri hazırlarken diğer yolculuklarda farklı konu başlıkları için farklı görsel etkilere sahip objektifleri de yanımıza almamız şarttır.
Fotoğraf Makinesi: Tüm fotoğraf yolculuklarında olduğu gibi Kapadokya’da yapacağınız yolculukta da biri yedek olmak üzere 2 fotoğraf makinesinin yanınızda bulunmasını öneriyorum. Ben yolculuklarımda OM System OM1 ve OM5 gövdeleri yanımda taşıyorum. Böylece tüm objektifleri farklı makinelerde kullanma şansım oluyor. Elbette yapacağımız çekimler sebebiyle yanımda yedek pil ve hafıza kartlarım da bulunuyor. Ayrıca bu modellerin yüksek ISO performansı ve şaşırtıcı sarsıntı engelleyici özelliğiyle tele objektif kullanımı, seri çekim gibi çekimlerde çok rahat çalışma imkânı sağlıyor. Son dönemlerde ağırlık vermeye çalıştığım video çalışmalarında da bu gövdeleri kullanarak çok başarılı sonuçlar alabiliyorum.
Objektif: Kapadokya’da sıcak hava balonlarıyla yapacağımız çalışmalarda farklı mesafelerden, farklı zamanlarda birçok farklı konu çalışacağımız için geniş açı, genel kullanım ve tele objektif olarak hemen her objektife ihtiyacımız olacaktır. Bu nedenle hazırlıklı olmak adına tüm objektiflerin yanınızda olması önemlidir.
Geniş açı objektif için son dönemde yanımda OM System M. Zuiko 8-35 mm f4 pro objektifi tercih ediyorum. Bu objektiften özellikle yakın plan balon çekimlerinde ve balonlar söndürülürken içerden yapılan çekimlerinde yararlanabiliyorum
Genel kullanım objektifi olarak Olympus Zuiko’nun 12-45 mm f4, 12-40 mm f2,8 ya da 12-100 mm f4 pro objektiflerden biri de mutlaka yanımızda olmalı… Ben kişisel olarak 12-100 mm objektifi tercih ediyorum, böylece daha az objektif değiştirme imkânım oluyor.
Balonlar uzaklaştıkça ya da siz balonla yükselirken çalışacağınız konular uzaklaşacağı için tele objektifler de çok işinize yarayacaktır. 40-150 mm f2,8 pro ya da 40-150 mm f4 pro objektiflerden biri bu çalışmalarda çok rahat çekimler yapmanızı sağlayacaktır.
Çekimler / Balonlar Hazırlanırken
Öncelikle şunu belirtmekte fayda var. Kapadokya’da sıcak hava balonlarının uçuşları Sivil Havacılık tarafından kontrol ediliyor. Uygun hava ve rüzgâr koşulları olduğunda uçuşlara izin veriliyor ve belli sayıda balon kalkış yapabiliyor. Gün doğumunda ilk sortide 100, yarım saat sonra da ikinci sortide 80 olmak üzere toplam maksimum 180 balon havalanabiliyor. Ayrıca rüzgâr durumuna göre kalkış noktası da değişebiliyor. Bu nedenle bir gece önceden hava durumunu takip etmek, kalkış noktalarını, çoğu Göreme çevresindedir, belirlemek önemlidir. Gün doğumundan yaklaşık 1 saat kadar önce kalkış alanında olmak balonların hazırlığını da fotoğraflamak için dikkat edilmesi gereken bir konudur. Bu saatlerde henüz hava karanlık olacağı için yüksek ISO kullanmak ve açık diyaframlı bir objektifle çalışmak da doğru teknik tercihler olacaktır. Tüm çalışmalarda olduğu gibi farklı planlarla; geniş, orta ve detay gibi alternatif açılarla çekimler yapmak detaylı bir anlatım için dikkat edilmesi gereken bir konudur. Balonlar sıcak havayla şişirilirken anlık olarak değişecek ışık koşulu da sizi zorlayabilir. Bu nedenle alevler çıktığında AEL düğmesiyle pozlamayı kilitlemek işinizi kolaylaştıracaktır.
Elbette herkesin çekeceği fotoğraflar dışında farklı kareler çekebilmek için sürekli hareketli olmalı ve çevreyi dikkatli izlemelisiniz. Balonların şişirilmesini fotoğraflayan turistlerin mobil telefon ekranları da sizin için daha özel kareler arasında olabilir. Bu fotoğraflarda netlik noktasını mobil telefon üzerine getirmek ve arka planın ekrandan izlenerek kareye dahil edilmesi daha etkili bir sonuç verecektir.
Balonların şişirilmesi sırasında çıkan alevler güçlü görsellikler oluşturmaktadır. Bu konuyu çalışırken de ışığı dikkate alarak alternatif kadrajlar aranabilir. Balon şişiren dostları fotoğraflarken ışık ölçümünü karanlık ve aydınlık alanlardan yaparak detayları görebileceğiniz ve silüet olacak 2 farklı fotoğraf oluşturmanız mümkün olacaktır.
Çekimler / Balonlar Havalanırken
Gün doğumundan hemen önce balonlar havalanmaya başlayacaktır. Balonlar bulunduğunuz vadinin çevresindeki peribacalarının arasından yükselecektir. Gökyüzünün ışık koşuluna, atmosferine göre balonların grafik yapısı ve peribacaları fotoğraf imkanları verecektir. Bu fotoğraflarda ışık ölçümünü gökyüzünden yaparak ve eksi (-) yönde pozlama müdahalesi yaparak silüet görüntüler oluşturabilirsiniz. Elbette çekim anınızı balonların peribacalarından ayrıldığı ve tamamen gökyüzüne düştükleri an olarak belirlemeniz de önemli olacaktır.
Çevrede balonları fotoğraflayan ya da balonlarla birlikte hatıra fotoğrafı çeken kişiler de bu kadrajlarda etkili konular olabilecektir. Bu fotoğrafları çekerken çekim açınızı aşağıdan yukarı bakacak şekilde ayarlayarak kişileri de gökyüzüne düşürmek daha belirgin ilgi merkezleri oluşturmanıza yardımcı olacaktır.
Hava aydınlandıkça peribacalarından da detaylar görebileceksiniz. Bu fotoğraflarda ise artık ışık ölçümünü gökyüzünden değil, genel konu üzerinden yapmak gerekecektir. Ayrıca çekim anınızı balonların yükselmek için içindeki havayı ısıtmak amacıyla alevlerin yükseldiği an olarak seçmek de önemlidir.
Çekimler / Gelin-Damat Fotoğrafları
Kapadokya sıcak hava balonları sadece balonla uçarak çevreyi görme üzerine kurulmuş bir etkinlik değil. Bu etkinliğin çevresinde gelişen büyük bir ekonomi ve birçok farklı olayla karşılaşabiliyoruz. Hatıra fotoğrafları çekimleri, evlilik teklifi organizasyonları, balonları takip ederek at ve atv gezileri, profil çekimleri ve elbette gelin-damat çekimleri bu olayların önemli bir bölümü… Bizler balonları ve çevreyi fotoğraflarken bu konular da çalışma başlıklarımız içinde yer alıyor. Bu konularla karşılaştığınızda unutmamanız gereken ilk şey asıl fotoğrafçının siz olmadığınızdır. Siz bir anlamda misafir sanatçısınız. Bundan dolayı yapacağınız çekimleri profesyonel olarak bu işi yapan dostları ve elbette fotoğraf çektirenleri rahatsız etmeyecek şekilde hızla gerçekleştirmenizdir. Bu amaçla daha çok tele objektif kullanarak uzaktan çalışabilirsiniz. Makinenizi A (Diyafram öncelikli) modunda kullanmak da hızlı çalışmanıza destek olacaktır. Genelde 2.8, 4 gibi açık diyafram değerleriyle de çalışmak yüksek enstantane değerlerini kullanmanızı sağlayacaktır. Bu da yine seri çalışmalarda size yardımcı olacaktır. Bu fotoğraflarda kullanacağınız objektifi, çekim açınızı ve yüksekliğinizi hızlı belirleyip çevreyi ya da balonları daha kadraja dahil etmeniz etkiyi arttıracaktır.
Profesyonel fotoğrafçıların kullanacağı yardımcı yapay ışık kaynakları ön plandaki gelin damadı aydınlatacak ve sizin de işinizi kolaylaştıracaktır. Işık koşulu sizin için çalışmayı kolaylaştıracağı için ağırlığı oluşturacağınız kompozisyona yoğunlaşmanız daha doğru olacaktır. Arka planda yükselen bir balon ya da çevrede güçlü bir yapı bu tercihler arasında olabilir…
Bakış açınızı değiştirerek ışığı farklı bir şekilde kullanarak silüet görüntüler de oluşturabilirsiniz… Işığı gökyüzünden ölçtükten sonra dikkat edeceğiniz şey gelin-damat ve balonun leke değerleriyle belirgin olması için çekim açınızı, yüksekliğinizi ve anınızı da dikkatle seçmeniz gerekecektir.
Çekimler / Yükselen balon detayları
Sıcak hava balonlarının hazırlanması, yükselmesi, gezmeleri ve inişleri aslında hızlı gerçekleşen olaylardır. Tüm etkinlik 1.5 – 2 saat kadar sürecektir. Bu nedenle sizin de farklı konular için farklı yerlere hızlı bir şekilde ulaşmanız gerekecektir. Bu nedenle gelişen, değişen olayları dikkatle takip etmeniz önemlidir. Hava aydınlandıkça balonların yükselişi sürecektir. Kullanacağınız tele objektif ile üzerinizde yükselen balonların renklerini, detaylarını görebileceğiniz aydınlık anları da kaçırmamanız gerekir. Balonlar hızla yer değiştireceği için kadrajlarınızı dikkatle oluşturmalı, daha etkili atmosferler için alevlerin olduğu anları tercih etmelisiniz.
Çekimler / Güneş doğarken
Hava aydınlanırken doğan güneşle birlikte gün ışığının sıcak renkleriyle fotoğraflarınızın atmosferinin de etkili olmasını sağlayacaktır. Özellikle Jpeg formatta çekim yapan dostların Beyaz Ayarını “bulutlu” olarak seçmek renklerin daha sıcak oluşmasını da sağlayacaktır. Elbette detaydan genel, ayrıntılardan çevreyi de dahil edeceğiniz kompozisyonlara değişen alternatif kompozisyonları çalışmak önemlidir. Bu fotoğraflarda aslında ana konu balonlar değil çevredeki diğer ögeler olacaktır. Bu nedenle çevredeki diğer ögeleri de kompozisyona yerleştirirken dikkat etmek gerekecektir.
Çekimler / Balondan…
Sıcak hava balonlarıyla uçak hem Kapadokya’yı çok farklı bir açıdan görebilmek için çok keyifli bir yolculuk olacaktır hem de farklı fotoğraflar için size çalışma imkânı verecektir. Balonda yolculuk yaparken içinde bulunduğunuz sepette yer değiştirme, hareket etme imkânınız sınırlıdır. Kendi ekseninizde yapacağınız sınırlı bir hareket dışında yer değiştirme fırsatı yoktur. Bu nedenle zoom objektif kullanmak alternatif kompozisyonlar için çok yardımcı olacaktır. OM System 12-100 mm f4 pro objektif bu çalışma için çok uygun bir objektiftir.
Bindiğiniz balon henüz çok yükselmeden, gün de tam doğmamış olacağı için yüksek ISO, açık diyafram ve daha genel kompozisyonlar doğru bir tercih olacaktır. Bir yandan yaptığınız yolculuğun keyfini çıkarmaya çalışacak bir yandan da etkili fotoğraflar çekmeye gayret edeceksiniz. Bu nedenle yaklaşık 45 dakikalık bu yolculuğun ilk dakikaları çevre ve kadraja girecek diğer balonları fotoğraflamak için doğru karar olacaktır.
Zaman geçtikçe balonunuz yükselecek, ışık değişecek siz de duruma daha fazla alışacaksınız. Bu nedenle kadrajlarınız daha dar kadrajlarla belli noktalara, konulara odaklanabileceksiniz. Bu durumda tele objektife doğru tercihiniz değişecektir. Yine açık diyafram kullanmanız ve OM System makinelerde bulunan IS (Sarsıntı Engelleyici) özelliği bu dar kadrajlarda da netliği korumanızı da sağlayacaktır.
Balonunuz yükseldikçe altınızda kalan balonlar ve çevredeki yolların grafik görüntüleri güçlü kompozisyonlar için yardımcı olacaktır. Bu kompozisyonlarda grafik ögelerin diyagonal yerleşimleri, balonların yeri dikkat edeceğiniz başlıklar olacaktır.
Balonla yolculuğunuz sonlarına doğru güneş doğmuş ve renkler, gölgeler çevreyle birlikte balonları keyifle fotoğraflayacağınız durumlar oluşturmuş olacaktır. Bu fotoğraflarda OM System makinelerdeki ESP ışık ölçümünü tercih ederek genel ışık koşulunu değerlendirmek ve – 0.7 ya da – 1.0 stop pozlama telafisiyle gölgelerin daha güçlü oluşmasını sağlayacaktır. Işık güçlendikçe 8, 11 gibi daha kısık diyafram değerleriyle çalışmak da her yerin net olacağı kompozisyonlar oluşturacaktır.
Balonunuz inmeye başladığında hem ışık yükselmiş olacak hem de balonları vadilerin içinde peribacalarının arasında fotoğraflama fırsatlarıyla karşılaşmış olacaksınız. Bu fotoğraflarda da geniş açı ve tele objektif arasında hızlı geçiş yapmanız gerekebilecektir. Bu fotoğraflarda da zoom objektif çalışmanızı kolaylaştıracaktır.
Çekimler / Balonlar inerken yerden fotoğraflar
Balon yolculuğu yapmıyorsanız yerde balonların uçuş yönlerini takip ederek hangi vadilerden geçtiklerini ve nereye ineceklerini kestirebilirsiniz. Balonların rüzgâr yönüne göre uçuş rotaları bellidir. Bu nedenle pek çok kişinin aynı yerlere gittiğini, vadilerin bakı noktalarında balonları izlediklerini göreceksiniz. Siz de aracınızla bu noktalara ulaşarak çekimlere devam edebilirsiniz. Artık bu fotoğraflarda ışık yönünden daha rahat olacaksınız. Bu nedenle ISO değerinizi düşürebilirsiniz. 100 ya da 200 ISO’yla çalışarak noise (kumlanma) riskini de azaltabilirsiniz. Ayrıca diyafram değerinizi de 8, 11, 16 gibi kısık değerlere çıkarak alan derinliğini de arttırabilirsiniz. Tüm çekim çalışmalarında olduğu gibi genel, orta ve detay planlarda çalışarak çekim yaptığınız konuyu eksiksiz anlatma şansınız olacaktır.
Güneşin doğduğu dakikalarda Aşk Vadisi üstlerinde olursanız 300 mm ve üzerinde bir objektif kullanırsanız Erciyes Dağı ve önden geçen balonlarla kompozisyonlar oluşturabilirsiniz. Gün doğumunun o yönden olması sebebiyle bu fotoğraflarınız silüet olacaktır. Bu nedenle ışık ölçümünün gökyüzünden yapılması ve balonların birbirleriyle ve Erciyes Dağı’yla çakışmadığı anları tercih etmeniz doğru karar olacaktır.
Çekimler / Balonlar indikten sonra…
Gün doğumundan 1 saat kadar önce başladığınız çalışmaların atmosferi güçlü fotoğraflarla tamamlanmasının yolu iniş yaptıktan sonra söndürülen ve toplanan balonların çalışılması olacaktır. Bu amaçla iniş yapmış farklı renkte balonları takip etmeniz ve balonda çalışan dostlardan izin alarak balonun iç bölümünden ters ışık koşulunda çekimler yapabilirsiniz. Bu fotoğraflarda balon iplerine dolanmamayı, yapılan çalışmayı engellememeyi ve hızla çekimlerinizi tamamlamayı düşünmelisiniz. Bu fotoğraflarda da farklı kompozisyonlar işinize yarayacaktır. Geniş açı objektifler bu çekimlerde size daha çok yardımcı olacaktır. Kişisel olarak ben bu fotoğraflarda OM System 8-25 mm f4 pro objektifi tercih ediyorum. Böylece genişten detaya alternatifleri çalışmak kolaylaşıyor.
Elbette gittiğiniz zaman karşılaşacağınız hava durumu ve atmosfere bağlı olarak çok farklı fotoğraflar çalışabileceğiniz bu konuyu böyle kısa bir yazı içerisinde anlatmak çok mümkün değil. Bu nedenle ancak çok belirgin noktaları çok bariz örneklerle anlatmaya çalıştım. Her fotoğraf gönüllüsü yapacağı bir yolculukta çok daha fazlasını kolaylıkla bulacaktır.
Sözü bağlarken; elbette fotoğraf bireysel olarak uğraşılan bir alan. Yine de bir grupla, danışmanla yapılan fotoğraf yolculukları hem verimli çalışma imkânı sağlayabiliyor hem de karşılaştığınız sorunların çözümünde hızlı sonuç almaya yardımcı oluyor. OM System Yollarda bu amaçla oluşturulan bir yapıdır. OM System Yollarda yolculuklarına katılmak için mutlaka bir Olympus / OM System fotoğraf makinesi sahibi olmanız da gerekmiyor. Bu yolculuklarla ilgili bilgi almak için www.fototrek.com sitesini ziyaret edebilirsiniz.
